Bệnh Alzheimer Phổ Biến Hơn Chúng Ta Nghĩ: Sự Thật Được Hé Lộ Từ Xét Nghiệm Máu
02 Th2
Lượt xem:8
Một nghiên cứu mang tính đột phá vừa được công bố trên tạp chí Nature đã thay đổi cách nhìn của giới y khoa về mức độ phổ biến của bệnh Alzheimer. Lần đầu tiên, các nhà khoa học sử dụng xét nghiệm máu trên quy mô dân số lớn để đo lường các thay đổi trong não bộ, thay vì chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng như trước đây.
Dưới đây là những phát hiện quan trọng mà cậu cần biết:
Xét nghiệm máu pTau217 – Dấu hiệu phát hiện bệnh Alzheimer chính xác
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một chỉ số trong máu gọi là pTau217 (một dấu hiệu sinh học cực kỳ chính xác để phát hiện bệnh Alzheimer giai đoạn sớm) trên 11.486 người từ 58 tuổi trở lên ở Na Uy.
Người tham gia được phân loại thành: Có bệnh lý Alzheimer – Không có – hoặc kết quả trung gian
Tất cả người từ 70 tuổi trở lên đều được đánh giá nhận thức để liên hệ kết quả xét nghiệm máu với:
Suy giảm nhận thức nhẹ (MCI)
Sa sút trí tuệ (dementia)
Kết quả cho thấy một thực tế đáng kinh ngạc về sự gia tăng bệnh lý theo độ tuổi:
58–69 tuổi: < 8%
70–74 tuổi: 18%
85–89 tuổi: 58%
≥ 90 tuổi: 65%
Ở nhóm 70 tuổi trở lên:
10% có Alzheimer tiền lâm sàng (não đã có tổn thương nhưng chưa có triệu chứng)
10,4% ở giai đoạn tiền triệu chứng (có tổn thương + suy giảm nhận thức nhẹ)
9,8% đã có Alzheimer sa sút trí tuệ
Trong nhóm này:
60% người sa sút trí tuệ có bệnh lý Alzheimer
33% người MCI có bệnh lý Alzheimer
23,5% người chưa suy giảm nhận thức đã có dấu hiệu bệnh lý trong não
58 – 69 tuổi: Dưới 8% có dấu hiệu bệnh lý Alzheimer.
70 – 74 tuổi: Tăng lên 18%.
85 – 89 tuổi: Tăng vọt lên 58%.
Trên 90 tuổi: Lên tới 65%.
👉 Tin hy vọng: Nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 11% người trên 70 tuổi đủ điều kiện để sử dụng các liệu pháp kháng thể đơn dòng mới. Nếu được phát hiện sớm bằng xét nghiệm máu này, họ có cơ hội làm chậm quá trình suy giảm nhận thức.
Không phải cứ “lẩn thẩn” là bị Alzheimer!
Đây là một phát hiện cực kỳ quan trọng giúp giảm bớt lo lắng không cần thiết. Nhờ xét nghiệm máu chính xác, các bác sĩ đã LOẠI TRỪ bệnh Alzheimer ở:
41% những người bị suy giảm nhận thức nhẹ (MCI).
19.4% những người đã bị sa sút trí tuệ.
Điều này có nghĩa là chứng hay quên hay lú lẫn của họ đến từ nguyên nhân khác (có thể chữa trị được hoặc cần phác đồ khác), chứ không phải do Alzheimer. Phát hiện này có ý nghĩa, giúp:
Tránh chẩn đoán nhầm
Hướng điều trị chính xác hơn
Phá vỡ định kiến: Phụ nữ KHÔNG có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới
Trước đây, chúng ta thường tin rằng phụ nữ dễ bị Alzheimer hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy tỷ lệ bệnh lý trong não giữa nam và nữ là tương đương nhau.
Lý giải: Có thể phụ nữ thường sống thọ hơn nam giới, nên chúng ta thấy nhiều bà cụ bị bệnh hơn các ông cụ, nhưng về mặt sinh học thì nguy cơ là như nhau.
Các yếu tố nguy cơ thực sự được tìm thấy:
Trình độ học vấn thấp (đặc biệt ở nhóm tuổi già).
Mang gen di truyền APOE4.
Ý kiến chuyên gia: Một bước tiến lớn nhưng cần thận trọng
Các chuyên gia hàng đầu đánh giá đây là một bước tiến lớn, đưa việc chẩn đoán Alzheimer từ các phòng khám chuyên sâu ra cộng đồng chỉ bằng một xét nghiệm máu đơn giản.
Tuy nhiên, Giáo sư Tara Spires-Jones và Tiến sĩ Nicholas Ashton cũng lưu ý một hạn chế: Nghiên cứu này thực hiện chủ yếu trên người da trắng ở Na Uy. Vì bệnh Alzheimer có thể biểu hiện khác nhau ở các chủng tộc khác nhau, chúng ta cần thêm nghiên cứu đa dạng hơn trong tương lai.
Kết luận: Nghiên cứu này khẳng định xét nghiệm máu sẽ là tương lai của việc sàng lọc Alzheimer. Nó giúp chúng ta tìm ra bệnh khi chưa có triệu chứng để can thiệp sớm, đồng thời giúp những người hay quên “thở phào” nếu kết quả cho thấy họ không mắc bệnh này.
